న్యూఢిల్లీ, ట్రైనెట్ న్యూస్, అక్టోబరు 10:
అటవీ హక్కుల చట్టం–2006 అమలును వేగవంతం చేసేందుకు జిల్లాలవారీగా కాలపరిమితితో కూడిన కార్యాచరణ ప్రణాళికలు రూపొందించాలని కేంద్ర గిరిజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ రాష్ట్రాలకు సూచించింది. పెండింగ్ దరఖాస్తుల పరిష్కారం, తిరస్కరించిన దరఖాస్తుల పునఃసమీక్ష, గుర్తించిన హక్కులను రెవెన్యూ, అటవీ రికార్డుల్లో నమోదు చేయడంపై దృష్టి సారించాలని పేర్కొంది.
పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని కోల్‌కతాలో అక్టోబరు 9న నిర్వహించిన రెండో ప్రాంతీయ సమీక్ష సదస్సులో పశ్చిమ బెంగాల్, అసోం, త్రిపుర, ఝార్ఖండ్, ఒడిశా, బిహార్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్రాల గిరిజన సంక్షేమ, రెవెన్యూ, అటవీ శాఖల ఉన్నతాధికారులు, గిరిజన పరిశోధనా సంస్థల ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. అధిక సంఖ్యలో దరఖాస్తులు పెండింగ్‌లో ఉన్న జిల్లాల కలెక్టర్లు, సబ్‌ కలెక్టర్లు, ఐటీడీఏ, ఐటీడీపీ ప్రాజెక్టు అధికారులు కూడా హాజరయ్యారు.
దేశవ్యాప్తంగా 2026 ఆగస్టు 31 నాటికి 54 లక్షలకు పైగా అటవీ హక్కుల దరఖాస్తులు అందగా, సుమారు 25 లక్షల హక్కు పత్రాలు పంపిణీ చేసినట్లు మంత్రిత్వ శాఖ సంయుక్త కార్యదర్శి తెలిపారు. దాదాపు 11 లక్షల దరఖాస్తులు వివిధ దశల్లో పెండింగ్‌లో ఉండగా, 18 లక్షలకు పైగా తిరస్కరణకు గురయ్యాయని వెల్లడించారు. మధ్యప్రదేశ్, ఒడిశా, అసోంలోని కొన్ని జిల్లాల్లో పెండింగ్ అధికంగా ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. చట్టం, నిబంధనలకు అనుగుణంగా పెండింగ్ దరఖాస్తులను పరిష్కరించడంతోపాటు తిరస్కరించిన దరఖాస్తులను సమీక్షించాలని సూచించారు.
అటవీ ఆధారిత సమాజాల హక్కులు, గౌరవం, ఆకాంక్షలు సమ్మిళిత, సుస్థిర అభివృద్ధికి కేంద్రంగా ఉండాలని గిరిజన వ్యవహారాల శాఖ కార్యదర్శి పేర్కొన్నారు. సామూహిక అటవీ వనరుల హక్కుల గుర్తింపుతోపాటు వాటిని వినియోగించుకునేందుకు గ్రామసభల సామర్థ్యాన్ని పెంపొందించాలని సూచించారు. సామూహిక అటవీ వనరుల నిర్వహణ ప్రణాళికలను రూపొందించి అమలు చేసేందుకు గ్రామసభలకు సహకారం అందించాలని, అటవీ శాఖ నిర్వహణ ప్రణాళికలతో అనుసంధానించే ప్రక్రియలో గ్రామసభల అధికారానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని స్పష్టం చేశారు.
ప్రత్యేకించి బలహీన గిరిజన సమూహాలైన పీవీటీజీల నివాస ప్రాంత హక్కుల గుర్తింపునకు ఆయా సమూహాలవారీగా ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలని సూచించారు. సంప్రదాయ సంస్థలు, సంబంధిత గ్రామసభల భాగస్వామ్యంతో ఈ ప్రక్రియ చేపట్టాలని పేర్కొన్నారు. గుర్తించిన హక్కులను ఖచ్చితమైన మ్యాప్‌లతో రెవెన్యూ, అటవీ రికార్డుల్లో నమోదు చేసి, భూముల ఉత్పాదక వినియోగం, గృహ నిర్మాణం, జీవనోపాధి పథకాలతో అనుసంధానించాలని తెలిపారు.
అటవీ హక్కుల రికార్డుల డిజిటలీకరణ, ప్రభుత్వ రికార్డుల్లో హక్కు పత్రాల అనుసంధానం, హక్కుదారులకు జీవనోపాధి పథకాలు, రుణ సదుపాయాలు కల్పించడంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ అనుసరిస్తున్న ఉత్తమ విధానాలను ఆ రాష్ట్ర అధికారులు వివరించారు. పీవీటీజీల నివాస ప్రాంత హక్కుల గుర్తింపులో ఒడిశా, ఛత్తీస్‌గఢ్ చేపట్టిన చర్యలను కేంద్ర అధికారులు ప్రశంసించారు.
సదస్సులో జాతీయ అటవీ హక్కుల పోర్టల్, మొబైల్ యాప్‌ను ప్రదర్శించారు. రాష్ట్రాలు తమ అటవీ హక్కుల రికార్డులను ఏపీఐ ద్వారా అనుసంధానించాలని, గణాంకాల్లో వ్యత్యాసాలను సరిదిద్ది నెలవారీ ప్రగతి నివేదికలను సకాలంలో సమర్పించాలని సూచించారు. ఎనిమిది రాష్ట్రాల అధికారులు తమ పురోగతి, పెండింగ్ దరఖాస్తుల పరిష్కారం, సామూహిక అటవీ వనరులు, నివాస ప్రాంత హక్కుల గుర్తింపునకు రూపొందించిన కార్యాచరణను వివరించారు.
