ట్రై నెట్ న్యూస్
25 ఆగస్టు 2026
హైదరాబాద్ నగర అభివృద్ధిలో కీలకమైన మూసీ నది పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టుపై తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్‌రెడ్డి మరోసారి సమీక్ష నిర్వహించారు. మూసీ నది ప్రక్షాళన, నదీ పరివాహక ప్రాంత అభివృద్ధి, భూముల సేకరణ, బాధితుల పునరావాసం, ఎఫ్‌టీఎల్‌ మరియు బఫర్‌ జోన్‌ పరిధిలోని భూములకు సంబంధించిన అంశాలపై అధికారులు సమగ్ర నివేదిక ఇవ్వాలని సీఎం ఆదేశించినట్లు సమాచారం.
మూసీ నది అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు కేవలం నదిని అందంగా తీర్చిదిద్దే కార్యక్రమం మాత్రమే కాకుండా, హైదరాబాద్ భవిష్యత్‌ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని వరద నియంత్రణ, మురుగునీటి శుద్ధి, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ప్రజలకు ఆహ్లాదకరమైన వాతావరణం కల్పించడం వంటి అనేక అంశాలతో ముడిపడి ఉంది. ముఖ్యమంత్రి గతంలో కూడా మూసీ ప్రక్షాళన తన ప్రధాన లక్ష్యాల్లో ఒకటని స్పష్టం చేశారు.
ఎఫ్‌టీఎల్‌, బఫర్‌ జోన్‌పై స్పష్టత అవసరం
మూసీ ప్రాజెక్టులో అత్యంత సున్నితమైన అంశంగా ఎఫ్‌టీఎల్‌, బఫర్‌ జోన్‌ భూముల సమస్య ముందుకు వస్తోంది. ఏ భూమి నది పరిధిలోకి వస్తుంది? ఏ భూమి బఫర్‌ జోన్‌లో ఉంది? ఏ భూములు ప్రాజెక్టు అవసరాలకు మాత్రమే సేకరించాల్సి ఉంటుంది? ఇప్పటికే ఇళ్ల నిర్మాణాలు ఉన్న ప్రాంతాల పరిస్థితి ఏమిటి? అనే అంశాలపై ప్రజల్లో అనేక సందేహాలు ఉన్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో ప్రతి సర్వే నంబర్‌కు సంబంధించి భూమి స్థితిని స్పష్టంగా గుర్తించి, అధికారిక రికార్డుల ఆధారంగా ప్రజలకు సమాచారం అందించాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఎఫ్‌టీఎల్‌, బఫర్‌ జోన్‌ హద్దుల విషయంలో స్పష్టత లేకపోవడం వల్ల భూ యజమానులు, నివాసితుల్లో ఆందోళనలు ఏర్పడకుండా చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రకారం, మూసీతో పాటు నగరంలోని చెరువులు, నాలాల ఎఫ్‌టీఎల్‌, బఫర్‌ జోన్లను గుర్తించి వాటిని రక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది. గతంలో కూడా సీఎం అధికారులు నీటి వనరుల హద్దులను స్పష్టంగా గుర్తించి నివేదిక సమర్పించాలని ఆదేశించారు.
భూ యజమానులకు న్యాయం
మూసీ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టు కోసం భూములు అవసరమయ్యే ప్రాంతాల్లో భూ యజమానులకు న్యాయం చేయాలని ప్రభుత్వం ఇప్పటికే పలు సందర్భాల్లో పేర్కొంది. భూముల సేకరణ విషయంలో నగదు పరిహారం లేదా బదిలీ అభివృద్ధి హక్కుల వంటి ప్రత్యామ్నాయాలను పరిశీలిస్తున్నట్లు గత సమీక్షల్లో వెల్లడైంది.
ప్రాజెక్టు పేరుతో తమ ఇళ్లు, భూములు కోల్పోయే పరిస్థితి వస్తుందేమోనని ప్రజల్లో ఉన్న భయాందోళనలను తొలగించేందుకు ప్రభుత్వం పారదర్శకంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉంది. అర్హులైన బాధిత కుటుంబాలకు పునరావాసం, ప్రత్యామ్నాయ గృహాలు, తగిన పరిహారం వంటి అంశాలను స్పష్టంగా వివరించాలి.
పేదల పునరావాసానికి ప్రాధాన్యం
మూసీ నది పరివాహక ప్రాంతంలో ఎన్నో సంవత్సరాలుగా నివసిస్తున్న కుటుంబాలు ఉన్నాయి. వీరిలో పేద, మధ్యతరగతి కుటుంబాలు కూడా పెద్ద సంఖ్యలో ఉన్నాయి. ప్రాజెక్టు కారణంగా నివాసాలు తొలగించాల్సి వస్తే వారి జీవనోపాధి దెబ్బతినకుండా పునరావాస చర్యలు చేపట్టాలని ప్రభుత్వం గతంలోనే అధికారులను ఆదేశించింది.
మూసీ నది పరివాహక ప్రాంతంలో నివసించే అర్హులైన పేదలకు డబుల్‌ బెడ్‌రూమ్‌ ఇళ్లు లేదా ప్రత్యామ్నాయ పునరావాసం కల్పించే అంశంపై సీఎం గత సమీక్షల్లో దృష్టి పెట్టారు.
ప్రాజెక్టు లక్ష్యం విస్తృతం
మూసీ నదిని శుద్ధి చేయడం, మురుగునీరు నదిలో కలవకుండా చూడడం, వరద ముప్పును తగ్గించడం, నదీ తీరాన్ని అభివృద్ధి చేయడం, ప్రజలకు పార్కులు, నడక మార్గాలు, వినోద వసతులు కల్పించడం వంటి అనేక అంశాలు ప్రాజెక్టులో భాగంగా ఉన్నాయి.
మూసీ నది పునరుజ్జీవనంతో హైదరాబాద్‌కు కొత్త రూపు తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. నది పరివాహక ప్రాంతాన్ని పర్యావరణపరంగా పరిరక్షించడంతో పాటు నగరానికి అవసరమైన మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేయాలని భావిస్తోంది.
ప్రజలకు పూర్తి సమాచారం ఇవ్వాలి
మూసీ ప్రాజెక్టు విషయంలో ప్రజల్లో ఉన్న ప్రధాన డిమాండ్ ఒక్కటే—ఏ భూమి ఎక్కడ ఉంది అనే విషయంపై అధికారికంగా స్పష్టత ఇవ్వాలి.
ఎఫ్‌టీఎల్‌ పరిధి, బఫర్‌ జోన్‌ పరిధి, ప్రాజెక్టు అవసరాల కోసం సేకరించే భూమి, ప్రభుత్వ భూమి, ప్రైవేట్‌ భూమి తదితర అంశాలను సర్వే నంబర్ల వారీగా ప్రకటిస్తే అనేక అపోహలకు తెరపడుతుంది. భూములపై స్పష్టమైన మ్యాపులు, అధికారిక రికార్డులు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం ద్వారా పారదర్శకత పెరుగుతుంది.
అభివృద్ధితో పాటు ప్రజల ప్రయోజనాలు
మూసీ ప్రాజెక్టు విజయవంతం కావాలంటే ప్రభుత్వం ఒకవైపు నది ప్రక్షాళన, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వరద నియంత్రణకు ప్రాధాన్యం ఇస్తూనే మరోవైపు ప్రజల ఆస్తులు, జీవనోపాధి, పునరావాసం వంటి అంశాలను కూడా సమానంగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.
ప్రాజెక్టు వల్ల హైదరాబాద్‌కు దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు కలగాలని, అదే సమయంలో తరతరాలుగా మూసీ పరివాహక ప్రాంతంలో నివసిస్తున్న ప్రజలకు అన్యాయం జరగకూడదన్నది ప్రజల ఆకాంక్ష.
ఎఫ్‌టీఎల్‌, బఫర్‌ జోన్‌ భూములపై పూర్తి స్థాయి అధికారిక స్పష్టత, పారదర్శక భూ సర్వే, బాధితులకు న్యాయమైన పరిహారం–పునరావాసం, పర్యావరణ పరిరక్షణ—ఈ నాలుగు అంశాలను సమన్వయం చేస్తూ మూసీ ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్తే హైదరాబాద్ అభివృద్ధికి ఇది ఒక మైలురాయిగా నిలిచే అవకాశం ఉంది.
