స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా కృత్రిమ మేధ వినియోగాన్ని విస్తరించాలని నిపుణుల సూచన
న్యూ ఢిల్లీ, అక్టోబర్‌ 8, ట్రైనెట్ న్యూస్: కృత్రిమ మేధ (ఏఐ) ప్రయోజనాలు సామాన్య పౌరులు, వ్యాపార సంస్థలు, వివిధ వ్యవస్థలకు చేరేలా సాంకేతికతను అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకురావడమే ప్రభుత్వ లక్ష్యమని కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్‌, సమాచార సాంకేతిక, రైల్వే, సమాచార ప్రసార శాఖల మంత్రి అశ్వినీ వైష్ణవ్‌ పేర్కొన్నారు. న్యూ ఢిల్లీలోని ది ఒబెరాయ్‌ హోటల్‌లో గురువారం ప్రపంచ బ్యాంకు గ్రూపు రూపొందించిన ‘ప్రపంచ అభివృద్ధి నివేదిక–2026: కృత్రిమ మేధ అందించే అవకాశాలు’ను ఆయన ఆవిష్కరించారు.
ఇండియాఏఐ మిషన్‌, కేంద్ర ఎలక్ట్రానిక్స్‌, సమాచార సాంకేతిక మంత్రిత్వ శాఖ, ప్రపంచ బ్యాంకు గ్రూపు సంయుక్తంగా నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో విధాన రూపకర్తలు, అభివృద్ధి నిపుణులు, సాంకేతిక రంగ ప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు. అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు ఏఐని స్వీకరించడం, స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా మలచుకోవడం, తదుపరి మరింత అభివృద్ధి చేయడం అనే మూడు దశల విధానాన్ని నివేదిక ప్రతిపాదించింది.
వ్యవసాయం, వైద్యంలో మెరుగైన ఫలితాలు
ఏఐ ఇప్పటికే ప్రజల జీవితాల్లో మార్పు తీసుకొస్తోందని వైష్ణవ్‌ అన్నారు. బారామతిలో ఏఐ ఆధారిత వ్యవసాయ విధానాలతో చెరకు దిగుబడి 40 శాతం పెరగగా, నీరు, ఎరువుల వినియోగం 30 శాతం తగ్గిందని తెలిపారు. కంప్యూటర్‌ వాడని రైతులు సైతం ఫోన్‌లో వాయిస్‌ సేవల ద్వారా ఈ ప్రయోజనాలు పొందుతున్నారని వివరించారు. ఉపగ్రహాలు, సెన్సర్లు, వాతావరణ సమాచారం ఆధారంగా పనిచేసే ఈ విధానం కూలీల వ్యయాన్ని కూడా తగ్గించిందన్నారు.
వైద్య రంగంలో క్షయవ్యాధి గుర్తింపు 35 శాతం పెరిగిందని మంత్రి పేర్కొన్నారు. గుజరాత్‌లో ఐదు లక్షల మంది రైతులు అగ్రిస్టాక్‌ను వినియోగిస్తున్నారని, ‘సర్లాబెన్‌’ ద్వారా పశువుల ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన ఏఐ సేవలు మూడు కోట్ల పశువులకు, వాటి యజమానులకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తున్నాయని తెలిపారు.
ఏడు అంశాలతో ఇండియాఏఐ మిషన్‌
దేశంలో సమగ్ర ఏఐ వ్యవస్థను నిర్మించేందుకు ఇండియాఏఐ మిషన్‌ కింద కంప్యూటింగ్‌ సామర్థ్యం, స్వదేశీ ప్రాథమిక నమూనాల అభివృద్ధి, ఏఐకోశ్‌ డేటాసెట్ల వేదిక, అనువర్తనాల అభివృద్ధి, భవిష్యత్‌ నైపుణ్యాలు, స్టార్టప్‌లకు ఆర్థిక సహాయం, సురక్షిత–విశ్వసనీయ ఏఐ అనే ఏడు అంశాలపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది.
భారత భాషలు, స్థానిక సమస్యలు, సామాజిక వైవిధ్యానికి అనుగుణంగా ఏఐ పరిష్కారాలను అభివృద్ధి చేయడం ఈ మిషన్‌ లక్ష్యం. ఏఐలో పక్షపాతాన్ని తగ్గించడం, అల్గోరిథమ్‌ల తనిఖీ, నిర్ణయాలను వివరించగల వ్యవస్థలు, వ్యక్తిగత సమాచార గోప్యత, డీప్‌ఫేక్‌ల గుర్తింపు వంటి రంగాల్లో స్వదేశీ సాధనాలను ప్రభుత్వం ప్రోత్సహిస్తోంది.
ఏఐతో నిపుణుల సేవలను మరింత మందికి చేరవేయవచ్చని, ఉత్పాదకతను పెంచడంతో పాటు ప్రజా సేవలను మెరుగుపరచవచ్చని ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదిక పేర్కొంది. ఇందుకు నమ్మకమైన విద్యుత్‌, ఇంటర్నెట్‌ అనుసంధానం, కంప్యూటింగ్‌ మౌలిక వసతులు, నాణ్యమైన డేటా, నైపుణ్యాలు, సమర్థ సంస్థలు అవసరమని స్పష్టం చేసింది.
ప్రయోగాల నుంచి విస్తృత అమలుకు
భారత్‌లో విజయవంతమైన ఏఐ ప్రయోగాలను ఫలితాల ఆధారంగా అంచనా వేసి విస్తృతంగా అమలు చేయాలని కార్యక్రమంలో నిపుణులు సూచించారు. ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రతినిధి డాక్టర్‌ సోమిక్‌ లాల్‌ మాట్లాడుతూ ఏఐని రూపొందించడమే కాకుండా ప్రజల అవసరాలకు ఉపయోగించడం కీలకమని అన్నారు.
ప్రపంచ బ్యాంకు ప్రధాన ఆర్థికవేత్త, సీనియర్‌ ఉపాధ్యక్షుడు డాక్టర్‌ మైఖేల్‌ క్రెమర్‌ మాట్లాడుతూ భారత్‌లో ఏఐ పురోగతి ఇతర అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఉపయోగకరమైన పాఠాలను అందిస్తోందని పేర్కొన్నారు. రైతులకు వాతావరణ సూచనలు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో విద్యా సాంకేతిక పరిష్కారాలను ఉదాహరణలుగా ప్రస్తావించారు. సాంకేతికతతో పాటు మానవ వనరులు, సంస్థాగత వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం అవసరమన్నారు.
స్థానిక పరిస్థితులకు ఏఐ సాధనాలను అనుగుణంగా మార్చుకోవడానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని నివేదిక డైరెక్టర్‌ డాక్టర్‌ గౌరవ్‌ నయ్యర్‌ సూచించారు. అత్యాధునిక వ్యవస్థలను మొదటి నుంచి నిర్మించేందుకు భారీ వ్యయం చేయడంకంటే, అందుబాటులోని సాధనాలను అవసరాలకు తగినట్లు వినియోగించుకోవాలని వివరించారు.
మానవ నైపుణ్యాల అభివృద్ధి అత్యంత కీలకమని మంత్రిత్వ శాఖ కార్యదర్శి ఎస్‌. కృష్ణన్‌ అన్నారు. ప్రధాని దృష్టికోణానికి అనుగుణంగా ‘ఏఐ టాలెంట్‌ మిషన్‌’పై కృషి జరుగుతోందని తెలిపారు. దేశీయ సంస్థల్లో ఏఐ వినియోగం మరింత విస్తరించాల్సిన అవసరముందన్నారు.
రాష్ట్రాల ఏఐ ఆవిష్కరణల ప్రదర్శన
రాష్ట్రాల ఏఐ ప్రదర్శనలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన ‘నవచేతన’ ప్రత్యేకంగా నిలిచింది. సున్నా నుంచి ఆరేళ్ల పిల్లల్లో అభివృద్ధి ఆలస్యాలను ముందుగానే గుర్తించే ఈ కార్యక్రమాన్ని రాష్ట్ర మహిళాభివృద్ధి, శిశు సంక్షేమ శాఖ డైరెక్టర్‌ ఎం. వేణుగోపాల్‌రెడ్డి వివరించారు.
మహారాష్ట్రకు చెందిన రైతుల వ్యక్తిగత సలహాల వేదిక ‘మహావిస్తార్‌ ఏఐ’, మేఘాలయకు చెందిన విద్యా పరిపాలన పరిష్కారం ‘ఎడ్‌స్క్‌గ్రిడ్‌’, గర్భాశయ ముఖద్వార క్యాన్సర్‌ స్క్రీనింగ్‌కు ఉపయోగించే ‘వ్యుహా–సెర్విఏఐ’లను కూడా ప్రదర్శించారు.
ఏఐ ప్రయోజనాలు అన్ని వర్గాలకు చేరేలా విధానాలు రూపొందించడం, ప్రజల్లో విశ్వాసాన్ని పెంచడం, ప్రమాదాలను నియంత్రించడం అవసరమని ఉన్నతస్థాయి చర్చలో పాల్గొన్న నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు. ఇండియాఏఐ మిషన్‌ డైరెక్టర్‌ మహ్మద్‌ వై. సఫీరుల్లా కె. ముగింపు ప్రసంగంతో కార్యక్రమం ముగిసింది.
