న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 15 (ట్రైనెట్ న్యూస్): వ్యవసాయ పరిశోధనల ఫలితాలు ప్రయోగశాలలకే పరిమితం కాకుండా రైతుల పొలాలకు చేరాలని భారత వ్యవసాయ పరిశోధనా మండలి (ఐసీఏఆర్) డైరెక్టర్ జనరల్, వ్యవసాయ పరిశోధన–విద్యా విభాగం కార్యదర్శి డాక్టర్ ఎం.ఎల్. జాట్ స్పష్టం చేశారు. సమర్థమైన విత్తన సరఫరా వ్యవస్థలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞాన విస్తరణ, క్షేత్రస్థాయి వినియోగం ద్వారా ఆవిష్కరణల ప్రయోజనాలను రైతులకు అందించాలని పేర్కొన్నారు.
హరియాణాలోని కర్నాల్‌లో ఐసీఏఆర్–కేంద్ర నేల లవణీయత పరిశోధనా సంస్థ (సీఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ఐ)లో గురువారం నిర్వహించిన ఎస్టిక్–2026 సన్నాహక సమావేశం, మీడియా ముఖాముఖిలో ఆయన మాట్లాడారు. అక్టోబర్ 27 నుంచి 29 వరకు న్యూఢిల్లీలోని భారత్ మండపంలో జరగనున్న ‘ఎమర్జింగ్ సైన్స్, టెక్నాలజీ అండ్ ఇన్నోవేషన్ కాన్‌క్లేవ్’లో వ్యవసాయ సాంకేతికత, ఆహార వ్యవస్థలు, పోషకాహారం అంశాల్లో ఐసీఏఆర్ పాత్రను వివరించారు.
12 ప్రధాన రంగాల్లో సాంకేతిక ప్రదర్శనలు
ఎస్టిక్–2026లో శాస్త్ర సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖలు, పరిశోధనా సంస్థలు, స్టార్టప్‌లు, ఇతర భాగస్వాములు పాల్గొంటారని తెలిపారు. మొత్తం 12 ప్రధాన అంశాలపై శాస్త్ర, సాంకేతిక పురోగతిని ప్రదర్శించనున్నారు. ప్రదర్శనలో 13 విభాగాల స్టాళ్లు, 50 డీప్‌టెక్ స్టార్టప్‌లు, 10 విభాగీయ సాంకేతికతలు చోటుచేసుకోనున్నాయి. ప్రధాన ప్రసంగాలు, సాంకేతిక–సమాంతర సమావేశాలు, అంతర్జాతీయ సహకార వేదికలు నిర్వహించనున్నారు.
జన్యు సవరణ నుంచి వ్యవసాయ యాంత్రీకరణ వరకు
జన్యు సవరణ, పోషక విలువలు పెంచిన పంట రకాలు, వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే వ్యవసాయం, సమగ్ర సస్యరక్షణ, ఉద్యాన పంటల వైవిధ్యీకరణపై ఐసీఏఆర్ దృష్టి సారించినట్లు జాట్ తెలిపారు. పశు ఆరోగ్యం, మత్స్యరంగం, సహజ వనరుల నిర్వహణ, వ్యవసాయ యాంత్రీకరణలోనూ పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయని చెప్పారు. వివిధ మంత్రిత్వ శాఖల సమన్వయంతో సమగ్రంగా ముందుకు సాగాల్సిన అవసరాన్ని వివరించారు.
ప్రపంచంలోనే తొలి రెండు జన్యు సవరణ వరి రకాలు, దేశంలో తొలి సంపూర్ణ కందిపంట రిఫరెన్స్ జన్యుపటం వంటి పరిశోధన విజయాలను ప్రదర్శించనున్నారు. గత ఏడాది ఐసీఏఆర్ 117 ఉద్యాన పంట రకాలను అభివృద్ధి చేసినట్లు ఆయన వెల్లడించారు. పోషక విలువలు పెంచిన పంటలు, సమీకృత వ్యవసాయ విధానాలతో పోషక భద్రతకు తోడ్పడుతున్నట్లు తెలిపారు.
నేల ఆరోగ్యానికి కృత్రిమ మేధ వినియోగం
‘సాయిల్ ఇంటెలిజెన్స్: ఏఐ అండ్ పెడలాజికల్ సైన్స్’ పేరుతో నేలల అధ్యయనంలో కృత్రిమ మేధ వినియోగాన్ని ప్రదర్శించనున్నారు. నేల లక్షణాల అంచనా, వనరుల సమర్థ వినియోగం, పంటల ప్రణాళికకు ఈ సాంకేతికతలు ఉపయోగపడతాయని వివరించారు. నేల ఆరోగ్యం, నీటి నిర్వహణ, సుస్థిర సాగు పద్ధతులపై పరిశోధనలు కొనసాగుతున్నాయని పేర్కొన్నారు.
సౌరశక్తితో ఉత్పత్తి చేసే హైడ్రోజన్‌ను ఉపయోగించి గ్రీన్ అమ్మోనియా తయారీపై పరిశోధనలు జరుగుతున్నట్లు తెలిపారు. ఐసీఏఆర్, కేంద్ర నూతన–పునరుత్పాదక ఇంధన మంత్రిత్వ శాఖ, ఇతర భాగస్వాముల సహకారంతో ఆరు రాష్ట్రాల్లో 10 వేల ఎకరాల పరిధిలో చేపట్టిన ప్రదర్శనలను సమావేశంలో ప్రస్తావించారు.
వ్యవసాయం–ఆరోగ్యానికి ‘సెహత్’ అనుసంధానం
వ్యవసాయం, ఆహారం, మానవ ఆరోగ్యాన్ని అనుసంధానించేందుకు ఐసీఏఆర్, భారత వైద్య పరిశోధనా మండలి సంయుక్తంగా రూపొందించిన ‘సెహత్’ కార్యక్రమాన్ని వివరించారు. పోషక విలువలు పెంచిన పంటలు, సమీకృత వ్యవసాయ విధానాలు ఇందులో కీలకంగా ఉంటాయని తెలిపారు. పాలలో కల్తీని వేగంగా గుర్తించేందుకు జాతీయ పాడి పరిశోధనా సంస్థ అభివృద్ధి చేసిన క్షేత్రస్థాయి పరీక్ష కిట్‌ను కూడా ప్రదర్శించనున్నారు.
పశువుల వ్యాధుల నివారణకు స్వదేశీ టీకాల పరిశోధన, దేశీయ పశుజాతుల పరిరక్షణ, లవణీయ ప్రాంతాల్లో రొయ్యల సాగు, పత్తి కోత యంత్రాలు వంటి ఆవిష్కరణలు సైతం ప్రదర్శనలో భాగం కానున్నాయి.
అంతకుముందు సీఎస్‌ఎస్‌ఆర్‌ఐ డైరెక్టర్ మాట్లాడుతూ ఉప్పు ప్రభావిత నేలల గుర్తింపు, పునరుద్ధరణ, నాసిరకం నీటి నిర్వహణ, లవణీయతను తట్టుకునే పంట రకాల అభివృద్ధిలో సంస్థ కృషిని వివరించారు. ఆహార–పోషక భద్రత, రైతు సుసంపన్నత, సుస్థిర వ్యవసాయాభివృద్ధిలో శాస్త్ర సాంకేతికత పాత్రను ప్రజలకు తెలియజేయడమే ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యమని పేర్కొన్నారు.
