జీవనోపాధి ప్రాజెక్టులకు రూ.1,730 కోట్లు.. 785 విద్యార్థి వసతిగృహాల నిర్మాణం పూర్తి
న్యూఢిల్లీ, ట్రైనెట్ న్యూస్‌, అక్టోబర్‌ 16:
షెడ్యూల్డ్‌ కులాల సామాజిక, ఆర్థిక, విద్యా సాధికారతకు ప్రధానమంత్రి అనుసూచిత్‌ జాతి అభ్యుదయ యోజన (పీఎం–అజయ్‌) ద్వారా చర్యలు చేపడుతున్నట్లు కేంద్ర సామాజిక న్యాయం, సాధికారత మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. గ్రామాల్లో మౌలిక వసతులు, అవసరమైన సేవలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి, జీవనోపాధి అవకాశాలు, విద్యార్థులకు వసతి సౌకర్యాల కల్పనకు ఈ పథకం ప్రాధాన్యం ఇస్తోందని వెల్లడించింది.
పథకంలోని ఆదర్శ గ్రామాల విభాగం కింద దేశవ్యాప్తంగా 47,200కు పైగా గ్రామాలను చేర్చగా, 47.79 లక్షల మందికిపైగా ప్రజలకు ప్రయోజనం కలుగుతోందని మంత్రిత్వ శాఖ సీనియర్‌ అధికారి తెలిపారు. మొత్తం 46,944 అభివృద్ధి పనులు పూర్తయ్యాయని, 27,032 గ్రామాభివృద్ధి ప్రణాళికలు సిద్ధమయ్యాయని వివరించారు. సెప్టెంబర్‌ 8 నాటికి 18,093 గ్రామాలను ఆదర్శ గ్రామాలుగా ప్రకటించినట్లు పేర్కొన్నారు.
ఎస్సీలు అధికంగా నివసించే గ్రామాల్లో మౌలిక వసతులు, అత్యవసర సేవల్లో లోటుపాట్లను భర్తీ చేసి ఆదర్శ గ్రామాలుగా తీర్చిదిద్దుతున్నట్లు తెలిపారు. అన్ని వర్గాల కనీస అవసరాలు తీరేలా, ప్రాథమిక సేవలు అందుబాటులో ఉండేలా, అసమానతలు తగ్గేలా అభివృద్ధి చేయడమే లక్ష్యమని వివరించారు.
పీఎం–అజయ్‌లో ఆదర్శ గ్రామాల అభివృద్ధి, రాష్ట్ర–జిల్లా స్థాయి సామాజిక ఆర్థిక ప్రాజెక్టులకు ఆర్థిక సహాయం, విద్యార్థి వసతిగృహాల నిర్మాణం–మరమ్మతులు అనే మూడు ప్రధాన విభాగాలు ఉన్నాయి. సమగ్ర జీవనోపాధి ప్రాజెక్టులు, నైపుణ్య శిక్షణ, సంబంధిత మౌలిక వసతుల ద్వారా లబ్ధిదారుల ఆదాయాన్ని పెంచేందుకు కృషి చేస్తున్నట్లు అధికారి తెలిపారు. అవసరమైన ప్రాంతాల్లో రెసిడెన్షియల్‌ పాఠశాలల ద్వారా ఎస్సీ విద్యార్థుల అక్షరాస్యత, పాఠశాల ప్రవేశాలను పెంచడంపైనా దృష్టి సారించినట్లు పేర్కొన్నారు.
గ్రాంట్స్‌–ఇన్‌–ఎయిడ్‌ విభాగం కింద 2021–22 నుంచి 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరాల మధ్య సుమారు రూ.1,730 కోట్లను నేరుగా రాష్ట్రాలకు విడుదల చేసినట్లు వెల్లడించారు. ఈ సహాయంతో వ్యక్తిగత, సమూహ లబ్ధిదారులు కలిపి 2.5 లక్షల మందికిపైగా నైపుణ్యాభివృద్ధి, జీవనోపాధి అవకాశాలు పొందినట్లు తెలిపారు.
గ్రామీణ, మారుమూల ప్రాంతాల ఎస్సీ విద్యార్థులు నాణ్యమైన విద్యను అభ్యసించేందుకు వసతిగృహాలు తోడ్పడుతున్నాయని పేర్కొన్నారు. సెప్టెంబర్‌ 2026 నాటికి పథకం కింద 785 విద్యార్థి వసతిగృహాలు పూర్తయ్యాయని తెలిపారు. 2026–27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బాలికలు, బాలుర కోసం ఒక్కొక్కటి చొప్పున రెండు వసతిగృహ ప్రాజెక్టులకు రూ.61.46 కోట్ల కేంద్ర సహాయం కేటాయించినట్లు వివరించారు. వీటి ద్వారా మొత్తం 264 మంది విద్యార్థులకు వసతి కల్పించనున్నారు.
పథకం అమలు, పర్యవేక్షణను బలోపేతం చేసేందుకు పీఎం–అజయ్‌ మొబైల్‌ యాప్‌, పోర్టల్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చినట్లు తెలిపారు. కాగిత ఆధారిత ప్రక్రియల స్థానంలో పూర్తిస్థాయి డిజిటల్‌ విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టి, ఎప్పటికప్పుడు పురోగతిని పరిశీలించే అవకాశం కల్పించినట్లు పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల సమన్వయం, పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం, సేవల సామర్థ్యం మెరుగుపడతాయని వివరించారు.
పీఎం–అజయ్‌ పూర్తిగా కేంద్ర నిధులతో అమలయ్యే పథకమని, అవసరమైతే రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు అదనపు వనరులు సమకూర్చవచ్చని తెలిపారు. నిధుల్లో గరిష్ఠంగా 50 శాతం ఆదర్శ గ్రామాల్లో వసతుల లోటును భర్తీ చేసేందుకు, ఐదు శాతం సాంకేతిక సహాయక బృందాలు, ప్రాజెక్టు అమలు విభాగాలకు, రెండు శాతం వసతిగృహాల నిర్మాణం, మరమ్మతులకు వినియోగించవచ్చని వివరించారు. మిగిలిన నిధులను రాష్ట్ర, జిల్లా స్థాయి ప్రాజెక్టులకు గ్రాంట్లుగా అందిస్తారని పేర్కొన్నారు.
పూర్తయిన మౌలిక వసతుల నిర్వహణ బాధ్యత సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు లేదా అమలు సంస్థలదేనని తెలిపారు. వసతిగృహాల నిర్వహణకు కేంద్ర సహాయం కూడా అందుతుందని పేర్కొన్నారు. గ్రామాభివృద్ధి నుంచి విద్య, ఉపాధి వరకు సమగ్ర చర్యలతో ఎస్సీ వర్గాలకు అభివృద్ధి ఫలాలను చేరువ చేయడమే పథకం ఉద్దేశమని వెల్లడించారు.
